Mga Araling Pilipino

Ang Kalabaw at ang Tagak - Kuwento ni Pablo Cuasay Minsan isang araw, Ang kalabaw at tagak Ay nagkatagpo sa batisan. Kapwa sila nauuhaw. Bati ng tagak, "Kumusta, kaibigan?" "Mabuti naman, at ikaw? Di ko akalaing ikaw pala ay hangal!" "Bakit hangal?" "Bakit ka naparito? Ito ay ilog ko." "Sino kang magbabawal? Ito'y biyaya ng Maykapal!" "Mula ngayon, ipinagbabawal ko, Walang paparito kahit sino! Ako ang hari nitong ilog, Masdan yaring sungay na maalindog, Simbolo ng kapangyarihang aking lubos." "Kung tunay ngang ikaw ay hari, Lumipad ka. Subukin kung maaari;Pagnatupad mo, utos mo'y hindi mababali. At kung mainom mo ang tubig sa ilog, Hari ka ngang tunay. Dapat kang mapabantog!" "Oo, pustahan tayo!" "Payag ako. Gagawing alipin ang matatalo." Ang lahat ng hayop at mga ibon Nanood na sadya sa paligsahang iyon. "Ikaw ang magsimula ng pag-inom, Sa iyo'y susunod akong walang tutol," ...

Ang Aral ng Damo May anghel na galing sa langit na nagbisita upang tiyakin kung tunay ngang ang lahat ng nilalang sa kagubatan ay nasisiyahan. "G. Punongkahoy, ikaw ba'y maligaya?" tanong ng anghel. "Hindi," ang sagot sa tinig na walang sigla, "sapagkat ako'y walang bulaklak." Ang anghel ay nagpunta sa bulaklak upang magsiyasat. "Bb. Bulaklak, ikaw ba'y maligaya sa iyong paligid?" "Hindi ako maligaya sapagkat wala akong halimuyak. Masdan mo ang gardenia sa banda roon. Siya'y umuugoy sa amihan. Ang kanyang bango na taboy ng hangin ay kahali-halina!" Ang anghel ay nagpunta sa gardenia upang mabatid ang damdamin nito. "Ano ang masasabi mo sa iyong halimuyak?" "Ako'y hindi nasisiyahan. Wala akong bunga. Naiinggit ako sa saging! Iyon, siya'y natatanaw ko. Ang kanyang mga piling ay hinog na!" Ang anghel ay lumapit sa saging, nag magandang-araw at nagtanong, "G. Saging, kumusta? Ikaw ba'y na...

Ang Matalik Kong Kaibigan Tulad ng nakagawian kong gawin, pagkarating ko sa bahay mula sa paaralan, hinanap ko ang pahayagan. Ipinatong ko ang pagod kong mga paa sa bangkito at inumpisahan kong basahin ang kolum ni George Nava True tungkol sa kalusugan at mga sakit sa katawan. Sunod kong tinunghayan ang Entertainment at pagkatapos nito, sinulyapan ko ang mga pangalan ng mga namatay sa obituary. Laking gulat ko na lang nang makita ko ang pangalan ng aking matalik na kaibigan. Bigla akong tumayo na nanikip ang dibdib. Sinabi ko kay Nanay na namatay si Richard at pupuntahan ko agad sa St. Peter's Chapel kung saan siya nakaburol. Sa St. Peter's, sinabi sa information na sa huling silid sa kaliwa naroon ang aking kaibigan. Sa pagpasok ko pa lamang sa silid ay nakita ko na agad ang iba naming kabarkada. Puro sila malungkot at halos maiyak-iyak. Di ko mapigil ang aking luha habang minamasdan ko ang mukha ni Richard sa loob ng kabaong. May mga tapal ang kanyang pisngi at noo. Lumapit s...

Ang Pagdalaw ng mga Pastol at Tatlong Hari Hindi pa naglalaon ang kasal ni Jose kay Maria nang iutos ni Emperador Caesar Augustus na ang lahat ng tao sa buong Roma ay magpatala sa senso. Sila ay dapat magpatala sa pinagmulan ng kanilang pamilya. Sina Maria at Jose ay mula sa pamilya ni David kaya nilisan nila ang Nazareth upang pumunta sa Bethlehem pagkat dito isinilang si David. Ang mahabang paglalakbay ay mahirap pagkat si Maria'y nagdadalang-tao at malapit nang magsilang. Nang sila'y sumapit sa Bethlehem, ito'y siksik ng tao dahil sa mga nagsisipagpatala. Pagkat walang matuluyan, sina Jose at Maria'y nagkasya na lamang sa sabsaban ng mga hayop. Sa tanimang malapit sa Bethlehem, nang gabing ipinanganak si Hesus, binabantayan ng mga pastol ang kanilang alagang hayop. Biglang sila'y nabalot sa mahiwagang liwanag at nagulumihanan nang pakita sa kanila ang anghel ng Diyos. "Huwag kayong matakot," sabi ng anghel, "akoy may masayang balita. Sa araw na ito...

Ang Matalinong Pintor Masama ang loob ni Zandrey habang minamasdan niya ang kahabaan ng bakuran nila. Bitbit niya sa kanang kamay ang isang lata ng pinturang puti at sa kaliwang kamay ang brotsang gagamitin sa pagpipintura. Nag-aalmusal pa siya nang sabihin sa kanya ng nanay niya na, "Huwag kang aalis, Zandrey, dahil may ipagagawa ako sa iyo." "Ano po iyon, inay?" tanong ni Zandrey na nag-uumpisa nang mag-alala. Kasunduan nilang mga magkababata na maglalaro ng basketbol sa parke ngayong umaga. "Pangit na ang pintura ng ating bakod. Kupas at marumi pa. Nakabili na ako ng pinturang puti at brotsa at maaari mo nang masimulan pagkakain mo." Hindi maaring hindi susunod sa utos. Mabait ito kung sa mabait, ngunit ang mga utos niya ay parang utos ng reyna na di mababali. Habang minamasdan ni Zandrey ang bakuran, lalo namang nagsisiksikan sa pag-iisip niya ang tiyak na nasa laruan nang mga kababata, malamang ay inip na inip na sa pag-aantay sa kanya, o di kaya'...

Ang Nawawalang Prinsesa Nawawala ang prinsesa gabi-gabi ngunit, walang makapagsabi kung saan siya pumupunta. Nagpabalita na ang hari na ang sinumang makapagtuturo kung saan tumitigil ang anak tuwing hating-gabi ay bibigyan ng kalahati ng kaharian at, kung binata, ay ipakakasal sa prinsesa. Ngunit, kapag nabigo ang nagprisintang magbabantay, pupugutan siya ng ulo. Marami ang nagtangkang makipagsapalaran hindi lamang dahil sa kayamanang matatamo kundi dahil sa napakaganda raw ng prinsesa. Ang lahat ng mga ito ay nabigo. Wala pa ring makapagsabi kung bakit nawawala ang prinsesa sa hating-gabi. Sa kalagitnaan ng gubat na malapit sa palasyo, may isang dampang tinitirhan ng isang matandang mangkukulam. Isang araw ay dinalaw ang matanda ng binatang napamahal sa kanya dahil madalas siyang tulungan nito. Ngayon naman, ang binata ang humihingi sa kanya ng tulong. "Maganda pong talaga ang prinsesa kaya tulungan po ninyong magtagumpay ako sa kanya." Binigyan siya ng matanda ng isang bala...

Ang Sapatero at ang Dwende May isang sapatero na ubod ng hirap at may materyales lang para sa isang pares na sapatos. Isang gabi ginupit na niya at inihanda ang mga materyales para gawin sa umaga ang sapatos. Anong laking gulat niya nang magisnan niya kinaumagahan na yari na ang mga sapatos at kay husay pa ng pagkakagawa! Madaling naipagbili niya ang sapatos at nakabili siya ng materyales para sa dalawang pares. Inihanda na uli ang mga gagamitin para sa kinabukasan. Paggising niya sa umaga nakita uli na yari na ang dalawang pares na sapatos. Naipagbili niyang madali ang mga sapatos at bumili naman siya uli ng mga gamit para sa apat na pares. Inihanda niya uli ito sa mesa para magawa sa umaga. Ganoon na naman ang nangyari, na tila may tumutulong sa kanya sa paggawa ng mga sapatos. Kinalaunan, sa tulong ng mahiwagang mga sapaterong panggabi, gumaling ang buhay ng sapatero. "Sino kaya ang mabait na tumutulong sa akin," tanong niya sa asawa. "Sino nga kaya? Gusto mo, huwag t...

Dalawang Lapis - Kuwento ni Miguel Arguelles Isang hapon, dalawang lapis na kapwa nalaglag sa playground ng paaralan mula sa dalawang batang mag-aaral ang nagkatagpo at sila ay nag-uusap. Lapwan: "Hoy, laptu, kumusta ka?" Laptu: "Mabuti, ikaw, Lapwan, kumusta ka rin?" Lapwan: (Umiling-iling) "Hindi mabuti, kaibigan." Laptu: "Kung hindi mabuti, marahil ay masama. Gayon nga ba?" Lapwan: "Oo, gayon nga." Laptu: "Bakit naman?" Lapwan: "Dahil ang amo ko ay hindi mabuting amo. Mahina sa klase. Salbaheng bata. Kung anu-anong kalokohan ang ginagawa at ipinagagawa sa akin." Laptu: "Ano'ng ibig mong sabihin ng mga 'kalokohan'? Anu-ano ba 'yon?" Lapwan: (Bumuntung hininga) "Napakaraming kalokohan, pero ilan lamang ang sasabihin ko sa iyo at sapat na 'yon. Heto... Ako'y madalas niyang isulat at ipagdrowing sa baro ng mga kaklase niyang nakatalikod sa kanya pag hindi nakatingin si Titser. Is...

Dalawang Aso Nagkitang minsan ang asong-lunsod at asong-bukid. "Kumusta ka, kaibigan," bati ng asong-lunsod. "Matagal na tayong hindi nagkakausap." "Mabuti naman," sagot ng asong-bukid. "Ikaw naman, mukhang alagang-alaga ka. Kay lusog mo ngayon." "Oo nga. Alam mo bang saganang-sagana ako sa pagkain. Kay daming ibinibigay sa akin ng aking among mayaman." "Mabuti ka pa," sabi ng asong-bukid. "Ako nama'y hindi gaanong marami ang nakakain. Nakakatawid-gutom lamang dahil hindi naman nakaririwasa ang tinitirhan ko." "Bakit hindi ka pa sumama sa akin? Maraming pagkain doon sa amo ko. Tiyak na tataba kang katulad ko," alok ng asong-lunsod. "Talaga ba? O, sige, sasama ako sa iyo at doon na rin ako titira sa amo mo." Naglakad na nga ang dalawang pauwi sa tinitirhan ng asong-lunsod. Habang nasa daan pa sila, napansin ng asong-bukid na may mga sugat sa leeg ang kanyang kaibigan. "Ano ang nangyari sa ...

Wala sa langit, wala sa lupa Kung tumakbo ay patihaya. Sagot:  Bangka   Kung babayaan mong ako ay mabuhay Yaong kamataya'y dagli kong kakamtan;   Ngunit kung ako'y pataying paminsan, Ay lalong lalawig ang ingat kong buhay.   Kung kailan ko pa pinatay Ay saka nagtagal ang buhay.   Kung babayaan mong ako ay mabuhay Yaong kamataya'y dagli kong kakamtan Sagot:  Kandila   Binili ko nang di nagustuhan Ginamit ko nang di ko nalalaman Sagot:  Kabaong       Nang hatakin ang baging, Nagkagulo ang matsing. Sagot:  Kampana ng Simbahan   May kamay, walang daliri Sagot:  Relo     Sa umaga ay nagtataboy Sa gabi ay nag-aampon Sagot:  Bahay   Mataas ang ibinitin Kaysa pinagbitinan.   Buto't-balat, lumilipad Sagot:  Bolador / Saranggola     Isang uhay na palay Sikip sa buong bahay. Sagot:  Lampara   Kung gabi ay malapad Kung araw ay matangkad.   Kung gabi'y dagat Sa araw ay bu...

Minsan may isang pastol na may isandaang tupa na inaalagaan.  Bawat isa ay kanyang iniingatan at ginagabayan.  Pinoprotektahan din niya sa mga lobo ang kanyang mga tupa, at itinutuwid ng landas sa tuwing sila’y maglalakbay. Ngunit isang araw, nang bilangin ng pastol ang kanyang mga tupa’y bigla siyang nanlumo. Siyamnapu’t siyam lamang ang kanyang bilang.  May isang tupa na nawawala.  Sa katunayan, ang tupang iyon ang pinakamaliit sa lahat.  At hinding-hindi niya makakalimutan ang itsura nito at ang tinig nito, bagama’t halos pare-pareho ang itsura ng mga tupa. Kaagad kumilos ang pastol.  Inayos niya ang siyamnapu’t siyam niyang tupa sa isang tabi, at siya ay lumisan upang hanapin ang nawawalang tupa.  Hindi lubos maintindihan ng naiwang mga tupa kung bakit ganoon na lamang ang pagpapahalaga ng kanilang amo sa isang nawawalang tupa at handa nitong iwan silang siyamnapu’t siyam.  Hanggang sa magbalik ang kanilang amo.  Dala na nito ang nawawala...

Isang lalaki ang naglalakbay pababang Jerusalem at patungong Jeriko. Mula sa kanyang kinatatayuan ay abot-tanaw pa rin niya ang huling bahay sa Jerusalem. Naabutan siya ng sikat ng araw at nagpahinga sa ilalim ng punongkahoy at doon na rin niya kinain ang kanyang pananghalian.  Nang siya ay tumayo para ipagpatuloy ang paglalakbay ay muli niyang isinabit sa kanyang balikat ang sako. Nanatili pa rin siyang nag-iisa sa kanyang paglalakbay. Mataas pa rin ang araw kaya naniniwala siya na makakarating siya sa kanyang pupuntahan. Nang walang anu-ano isang grupo ng kalalakihan ang nakita niya at ginulpi siya at inagaw lahat ang kanyang mga dala. Iniwan siyang halos wala ng buhay.  Isang pari ang napadaan at nilampasan lamang siya, ganoon din ang ginawa ng isang Liveti. At may isang napadaan na Samaritano ang naawa sa kanya at tinulungan siya. Binindahan ang kanyang sugat at pinainom ng alak, pagkatapos painumin ng alak, dinala siya sa isang lugar. Ginamot nito ang sugat nya at binalot...

Minsan nagtampo ang buwan sa araw at ito’y kanyang kinamuhian.  Inggit ang dahilan ng lahat. Naiinggit siya sa araw, dahil ito’y mas sikat at hinahangaan ng mga tao kaysa sa kanya.  Samantalang siya’y simbolo lamang ng malalagim na bagay.  At kung minsan ay ginagawang palatandaan ng kabaliwan! Walang nananabik sa kanyang pagsikat at walang nanghihinayang sa kanyang paglubog.  Habang ang araw ay parating inaabangan ang pagsikat at ikinalulungkot ang paglubog nito. Sa galit ng buwan, siya’y nagpakalayu-layo sa araw. At sa paghahangad niyang maging sikat, nanghiram siya ng kulay sa bahaghari at ito’y ipinahid niya sa kanyang mukha. Gayundin, nanghiram siya ng ilang bituin at pinakislap ang ilang bahagi ng kanyang kabuuan. Hindi nga naglaon at napansin siya ng mga tao. Ngunit sa halip na hangaan, siya’y pinagtawanan.  Nilibak.  Kinutya! Saan ka nakakita ng buwan na may ibang kulay? Lubos na nalungkot ang buwan. "Malulupit ang tao," ang sabi niya.  Nagkamal...

May isang babaing nakabili ng buhay na manok sa palengke.  At nang ito’y kanyang iuwi sa bahay upang alagaan, laking gulat niya nang mangitlog ito.  Sapagkat ang itlog ng manok na iyon ay ginto! Laking tuwa ng babae sa kanyang natuklasan! Tiyak na ito ang magbibigay sa kanya ng kayamanan! Ngunit ang manok ay minsan lang sa isang buwan kung mangitlog. Hindi naglaon, hindi na naging sapat sa karangyaang pamumuhay ng babae ang minsan sa isang buwang pangingitlog ng manok. Upang makarami, naisip ng babae na baka kapag pinakain niya nang pinakain ang manok ay mas dumalas ang pangingitlog nito. Ganoon nga ang kanyang ginawa.  Pinakain niya nang pinakain ang manok hanggang sa ito’y mabundat. At dahil dito, namatay ang kanyang kawawang manok. Sising-sisi ang babae sa kanyang ginawa.  Nang dahil sa kanyang kasuwapangan, ang manok ay namatay.  At gayon, mas lalo pa siyang nawalan. Mensahe: Ang pagkagahaman ay walang kinahihinatnan. Ang naghahangad na magkaroon ng maramin...

Isang mataas na bundok ang tinangkang akyatin ng isang grupo ng kalalakihan. Ngunit sa proseso ng kanilang pag-akyat, isang pagguho ng yelo ang naganap at marami sa kanila ang nasalanta at namatay. Tatlong lalaki mula sa grupong iyon ang milagrong nakaligtas.  Ngunit malubhang napilayan ang isa. "Mamamatay na rin lang ang lalaking iyan, iwan na natin!" ang pagyayaya ng isa. "Hindi. Hindi natin siya maaaring iwanan hangga't may buhay pang nalalabi sa kanya," wika naman ng ikalawa. "At anong gagawin mo? Bubuhatin ang lalaking iyan  hanggang sa makababa tayo? Isa kang baliw!" "Mas hindi ko makakayang iwan siya rito..." ang tugon lamang nito. Kaya't nagpatiuna na nga ang lalaking iyon at iniwan ang dalawa. Samantala, buong pagtitiyaga ngang binuhat ng lalaki ang sugatan.  Isinakay niya ito sa kanyang likuran, at yumakap naman sa kanya ang lalaki upang hindi mahulog. Naglakbay sila sa ganitong ayos, kahit na nga mahirap ay tiniis ng lalaki, ma...

Minsan may isang palakang tumingala sa langit at humanga sa mga ibong nagliliparan. "Gusto ko ring makalipad na tulad nila!" ang sabi niya. Ngunit ang tanong ay papaano? Isang hapon, nakakita ang palaka ng lobong lumilipad.  Noon niya naisip ang solusyon sa kanyang paghahangad. "Gaya ng lobo, pupunuin ko ng hangin ang aking tiyan upang ako’y makalipad!" At ganoon nga ang kanyang ginawa.  Lumulon siya nang lumulon ng hangin hanggang sa siya ay lumutang. Tuwang-tuwa ang palaka! Lumulutang na siya! Lumulutang na! Pero hindi pa sapat! Nais niyang marating ang nararating ng mga ibon.  Kaya’t siya’y muling lumulon ng hangin.  At lumulon pang muli.  Hanggang sa lumaki nang lumaki ang kanyang tiyan. At nang marating niya ang pinakamataas na ulap ay napakalaki na ng kanyang tiyan na punung-puno ng hangin. Hindi na nakayanan ng kanyang katawan ang hangin.  At dahil dito, ang palaka ay sumabog at nagkawatak-watak ang katawan. Pagbagsak sa lupa ng kanyang nagkapira-pir...

Ang guro at ang kanyang mga estudyante ay naglalakad sa isang bulubunduking lugar.  Malayo pa ang kanilang lalakbayin.  Ang mga estudyante ay nakaramdam na ng gutom.  Wala naman silang nadaraanang puno na may bunga para makapitas sila ng makakain.  Dalawang batis na ang kanilang dinaanan.  Uminom silang lahat sa dalawang batis.  Napawi naman ang kanilang uhaw.  Ang hindi lang nawala ay ang nararamdaman nilang matinding gutom. Wala rin naman mga bahay at tindahan sa kanilang dinaraanan.  Maaari sana silang bumili o humingi ng anumang pagkain para mapawi ang kanilang gutom.  Nahihiya naman silang magsabi sa kanilang guro. Alam nilang ang kanilang guro ay mayroong kapangyarihan.  Kung gugustuhin nito ay maaari itong makagawa ng pagkain para sa kanilang lahat.  Kaya laking pasasalamat nila ng huminto sa paglakad ang kanilang guro at humarap sa kanilang lahat. "Malayo pa ang ating lalakbayin," sabi nito. "Kailangang magkaroon tayo ng pan...

Ang isang mayamang ama’y may dalawang anak na kapwa lalaki.  Hiniling ng batang anak na ang ganang kanya sa kayamanan ng kanyang ama ay ibigay na sa kanya.  Nang makuha na nang bunso ang kanyang mana ay tumungo sa malayong bayan at nilustay ang kabuhayang ipinagkaloob ng ama. Naubos na lahat ang kanyang salapi.  Namumulubi siya at nang wala nang makain ay inisip nang bumalik sa dating tahanan upang makain man lamang niya ang kinakain ng alila ng kanyang ama.  Gayon na lamang ang galak ng kanyang ama, sinalubong ng yakap at halik ang bumalik na anak.  Inutusan ang isang alila na bigyan ang anak ng pinakamagarang kasuotan, ipinasuot sa daliri ang isang mamahaling singsing at ipinagpatay ng isang matabang baka. Namangha ang matandang kapatid nang dumating siya sa kanilang tahanan.  Nang malaman niya ang sanhi ng kasayahan ay nagalit nang gayon na lamang at sinumbatan ang ama.  Akong masunurin ninyong anak na buong katapatang naglilingkod sa inyo ay hindi ...

Matagal nang pinagmamasdan ng Diwatang mahabagin ang isang pulubi sa lansangan ng bayan. Awang-awa siya rito. Matanda na ang pulubing babae.  Walang kasama at batid niyang nag-iisa ito sa buhay dahil walang pamilya. Minsan, nais sana niyang alamin ang dahilan kung bakit nagkaganoon ang naging kapalaran ng kawawang pulubi.  Ngunit wala siyang kakayahang bumalik sa kahapon.  At ang mga pinagdaanan ng matandang pulubi ay isang misteryo. Sa sobrang habag ng diwata sa pulubing iyon ay kinausap niya si Bathala. "Ano ang puwede kong magawa upang matulungan siya?" "Wala ka nang magagawa para matulungan ang pulubing iyon," ang sabi ni Bathala. "Pero baka may paraan pa…" "Isa lang ang alam kong paraan," ang tugon ni Bathala.  "Ang mabigyan siya ng panibagong simula…" "Tama!  Iyon nga ang maaari nating gawin para matulungan siya!" "Pero hindi ko ginagarantiyahan na may magbabago sa takbo ng kanyang buhay." "Ang mahalaga’y ...

Minsan may isang magandang dilag na sinusuyo ng halos lahat ng kalalakihan sa nayon. Ngunit ang magandang dilag ay tila mapili o sadyang pihikan.  Sa dinami-rami ng mga manliligaw nito’y wala pa ring mapili. Ayon sa magandang dilag, hindi lang panlabas na anyo ang batayan nito sa pagpili ng lalaking mapapangasawa.  Ang hinahangad nito ay isang lalaking mamahalin siya ng lubos.   Isang gabi, isang kuba ang umakyat sa kanya ng ligaw. Nagtawanan ang ilang binata na nakasabay ng kuba sa panliligaw. Batid ng mga ito na wala nang kapag-a-pag-asa ang kubang iyon sa pihikang dilag. Nang makita nga ng magandang dilag ang kuba na nakatakdang manligaw sa kanya ay napailing ito. Hindi man siya naghahangad ng masyadong guwapo, pero ang kubang ito ay sadyang nakaririmarim pagmasdan.  Hirap itong lumakad at tunay na may kapangitan.   Hindi alam ng dilag kung papaano niya sasabihin sa kuba na wala na itong pag-asa sa kanya. Ngunit nang mahalata iyon ng kuba ay bigla i...